Kayıp yakınları şair Tanile Varujan’ın akıbetini sordu

AMED/ÊLIH - İHD Amed Şubesi ve kayıp yakınları, bu haftaki eylemlerinde şair Tanile Varujan’ın şahsından Ermeni Soykırımı sırasında kaybettirilenlerin akıbetini sordu. 
 
İnsan Hakları Derneği (İHD) Amed Şubesi ve kayıp yakınları, “Kayıplar bulunsun, failler yargılansın” eylemini 741’inci haftasında Rezan (Bağlar) ilçesinde bulunan Koşuyolu Parkı Yaşam Hakkı Anıtı önünde buluşarak, kayıpların akıbetini sordu. Kaybettirilenlerin fotoğraflarının bulunduğu pankartın açıldığı eylemde, 1915’te kaybettirilen şair Tanile Varujan’ın akıbeti soruldu. 
 
SOYKIRIM KAYIPLARI 
 
Bu haftaki eylemin hikayesi 24 Nisan 1915 Ermeni Soykırımı’nın 108’inci yılı vesilesiyle şair Taniel Varujan şahsında kaybettirilen ve bir mezar taşları dahi olmayan Ermeni aydınları oldu. İHD Amed Şubesi Kayıp Komisyonu üyesi Fırat Akdeniz, “Unutmadık unutmayacağız” diyerek Varujan’ın hikayesini okudu. 
 
‘250 ERMENİ AYDIN EVLERİNDEN ALINDI’
 
Akdeniz, “24 Nisan 1915 tarihinde İttihat ve Terakki hükümetinin İçişleri Bakam Talat Paşa'nın emriyle başlatılan operasyonlarda, 250 İstanbullu Ermeni aydını evlerinden ‘Bir saat içinde döneceksiniz’ denilerek, gözaltına alındı. Gözaltına alındıkları andan itibaren, başlarına geleceklerden hükümetin sorumlu olduğu bu insanların çoğu Ermeni toplumunun en saygın isimleri, kanaat önderleriydi. Milletvekili, yazar, şair, avukat, doktor, gazeteci, müzikolog, yayım ve siyasetçi olan aydınlar Osmanlı toplumunun da en parlak beyinleriydi” diye belirtti.
 
‘KAYBETRİLMENİN BAŞLANGIC TARİHİ’
 
Gözaltına alınanlar önce karakollara götürüldüğünü ardından Merkez Cezaevi'ne nakledildiğini hatırlatan Akdeniz, “25 Nisan 1915 tarihinde kendilerine hiçbir bilgi verilmeden Haydarpaşa'dan özel bir trenle Ankara’ya doğru yola çıkarıldılar. 158 kişilik grup Çankırı'ya, 92 kişilik grup Ayaş'a götürüldü. Gözetim altında bulunan bu insanlardan 174'ü jandarma ve polis korumasındayken ıssız vadi ve ormanlarda vahşice öldürüldü. Açıkta bırakılan bedenleri doğanın yok etmesine terk edildi. Bir mezar taşlan bile olmadı. Resmi kayıtlarda ya firar ettikleri ya da serbest bırakıldıkları yazıldı,24 Nisan'da aydınların hedef alınması, Ermeni toplumunun sesini kesme ve bu toprakları Ermenisizleştirme operasyonun başlangıcı olması yanında, bu topraklarda toplu kaybetme tarihinin de başlangıcı oldu” diye konuştu.  
 
‘KALANLARA ÖLÜME GİDİYORUZ DEDİ’
 
24 Nisan'da İstanbul’ da gözaltına alınanlardan biri de “Yoksulluğun, alın terinin, emeğin, aşkın ve yurtseverliğin şairi" olarak bilinen Varujan olduğunu dile getiren Akdeniz, şöyle devam etti: “Taniel Varujan, 20 Nişan 1884 tarihinde Sivas'a bağlı Pırkınik köyünde doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra İstanbul'a geldi. Çok parlak bir öğrenci olan Varujan, eğitim için Venedik’e gönderildi. 1905 yılında Venedik’teki okulundan mezun oldu ve üniversite eğitimi için Belçika'ya gitti. Genk  Üniversitesi'nde edebiyat, sosyoloji ve ekonomi eğitimi gördü. Belçika'da sosyalist düşünce ile tanıştı ve bu düşüncenin savunucusu oldu. 1909 yılında üniversiteden mezun olunca İstanbul’a geldi. Kısa süre içinde edebiyat çevresinde tanınan biri oldu.31yaşnda ve üç çocuk babası Taniel Varujan, 24 Nisan 1915 gecesi Pangaltı Nalbant Sokak'ta bulunan Karavela Apartmanındaki evinden gözaltına alındı. 25 Nisan 1915 de Çankırı'ya şevk edilenleri arasında o da vardı, 26 Ağustos 1915 tarihinde Taniel Varujan 4 arkadaşı ile birlikte, Ayaş'ta hapishanede tutulan diğer Ermeni aydınların yanına götürülecekleri söylenerek, polis ve asker gözetiminde bir konvoyla Çankırı'dan yola çıkarıldı. Önceki tecrübelerinden bunun bir ölüm yolculuğu olduğunu hem yola çıkanlar hem de onları uğurlayan diğer tutuklular biliyordu. Gidenler, ‘kalanlara biz ölüme gidiyoruz, yetimlerimize iyi bakın’ dediler. Ankara'nın Kalecik'e bağlı Tüney Köyü yakınlarına ulaşan konvoya önceden organize edilmiş bir çete saldırır. Tutukluları korumakla görevli jandarma ve polis saldırıyı seyretmekle yetinir. Taniel Varujan ve dört arkadaşını vahşice öldürenler, onların paralarını, giysilerini de alır. Yeni çalışmalarım yazdığı defter Varujan'ın yanındaydı. Kendisiyle birlikte şiirleri de yok olur. Bir şiirinde ‘Kendimi gömülü buldum bu sabah / çevremde açmış güllerin selinde." 
 
Açıklamada, Varujan şahsında diğer tüm kayıp ve faili meçhul siyasi cinayetlere kurban gidenler için bir dakika oturma eylemi yapıldı. 
 
ÊLIH
 
Êlih’te kayıp yakınları ve İHD Şubesi üyeleri, eylemlerinin 577’nci haftasında Gülistan Caddesi’ndeki İnsan Hakları Anıtı önünde toplandı. "Kayıplar bulunsun, failler yargılansın" yazılı pankart ile kayıpların fotoğrafının açıldığı eylemde, bu hafta 1998 yılı Nisan ayında Êlih’te kaybedilen İzzet Seven’in akıbetini sormak için bir gelindi. 
 
Kayıp hikayesi İHD Şube Yöneticisi Zeki Tangüner tarafından okundu. Tangüner, şunları dile getirdi: “Kayıp İzzet Seven’in eşi Emine Seven; ‘Eşim İzzetin Seven, TÜPRAŞ Bölge Müdürlüğünde işçi olarak çalışıyordu, evinden işine, işinden de evine gider gelirdi. Herhangi bir kötü alışkanlığı yoktu. Nisan/1998 tarihinde ikindi vakti namazını da kıldıktan sonra evden çıktı, işe gittiğini biliyorduk. Sabaha kadar eve gelmeyince işyerinde arkadaşlarından sorduk. İşe gelmediğini söylediler. Yakınlarımıza haber verdik, gören olmamıştı. Bunun üzerine ağlayıp feryat etmeye başladık. 90’lı yıllarda Batman’da her gün sokak ortasında birkaç kişi infaz ediliyor veya kaçırılıyordu. Yetkililere yazılı olarak başvuru yaptık, ifadelerimiz alındı. Emniyet yetkilileri eşimin kendilerinde olmadığını söylediler. ‘Hizbullah örgütü tarafından kaçırılmış olabilir’ dediler. Yuvam yıkılmış, çocuklarım yetim kalmıştı. Aradan yıllar geçti hep ağlayıp inledim, gözlerim yollarda kaldı derdimize çare olacak kişi ve kurum bulamadık. Ta ki; İnsan Hakları Derneği’nin ‘Kayıplar Bulunsun, Failler Yargılansın’ adı altında başlattıkları eylem ve etkinlikleri bize bir ışık kaynağı oldu. Belki vicdan sahibi biri çıkar da eşimin ve eşim gibi kayıpların hakkında ölü veya dirisi hakkında bilgi verecek diye. Tekrar umutlandık halen de umutlarımızı yitirmiş değiliz.”
 
Açıklama oturma eylemiyle son buldu.
 

Diğer başlıklar

22/04/2023
19:39 Bazarcix’ta iki kişi daha yaşamını yitirdi
19:03 Cumartesi Anneleri’ne gözaltında tehdit, hakaret ve işkence
18:43 Yeşil Sol Haymana’da: Soğan ekmek üretenlerin yanındayız
17:31 Türkiye Amediyê’yi bombaladı
17:21 Yeşil Sol Parti Bursa ve Tekirdağ’da halkla bir araya geldi
17:03 Esenyurt’ta miting havasında açılış: Oyları Yeşil Sol'da birleştirelim
16:58 Dersim ve Tetwan'da kadın seçim bürosu açılışı
16:30 Erkan Baş: Emek ve Özgürlük İttifakı Türkiye’nin güvencesidir
15:55 Yeşil Sol Parti’den köy köy seçim çalışması
15:26 İHD: Hukuksuzluğunuza boyun eğmeyeceğiz
15:19 Muhalefet partilerinden Yeşil Sol Parti'ye bayram ziyareti
15:17 Hasta tutuklu Kavak’ın tedavisi engelleniyor
14:16 Ağır hasta tutuklunun mektubu: Takatim kalmadı
13:47 AKP’li belediye başkanından depremzedelere: O zaman çadırda kalma
13:36 Yeşil Sol Parti Gençlik Meclisi’nden etkinlik: Yeni yüzyılın dinamiği gençlik
13:07 Kayıp yakınları şair Tanile Varujan’ın akıbetini sordu
13:03 Cehennem Deresi'nde hava hareketliliği
12:53 Kurt sürüsü 30 keçiyi öldürdü
12:41 Muhalefetten HDP’ye bayram ziyareti
12:35 Cumartesi Anneleri’nin eyleminde 17 gözaltı: Suç işliyorsunuz
12:29 Şenyaşar ailesi: Yüreklerimiz adalet yolunda birleşsin
12:06 'Cennetin güzellikleri cehennemde yaratılır’ kitabı okuyucuyla buluştu
11:28 Depremlerde can kaybı 50 bin 783'e çıktı
10:58 Munzur Çayı'nda kaybolan 3 genci arama çalışmaları sürüyor
09:19 Babasından devraldığı mücadeleyi sürdürecek
09:18 'Gar Katliamı faillerinin yargılanması için Meclis'te olacağım'
09:17 Yazar Namazie: İran yol ayrımında
09:14 Emek mücadelesinden vekil adaylığına
09:13 Federe Kurdistan'da 1 yılda 5 katliam
09:10 Hatimoğulları: Bu iktidar kesinlikle gidecek
09:04 125 yıllık direniş
09:02 Botan Vadisi’nde renk cümbüşü
09:00 22 NİSAN 2023 GÜNDEMİ
21/04/2023
23:47 Lozan'ın 100'üncü yılında 'Jin, Jiyan, Azadi' paneli
20:48 Sancar Erzin'de: Hatay 14 Mayıs’a hazır
19:19 AKP Çukurova ilçe binasına saldıran kişi tutuklandı
19:12 Semsûr’de Kılıçdaroğlu’na provokasyon
19:01 Adana'da sağanak yağış ardından sel
19:00 Agirî’de kadın katliamı
18:38 Yeşil Sol Parti Eş Sözcüsü Uçar İstanbul’da: Onlar gidecek bizler kazanacağız!
17:43 Kürdistan Gazetesi'nin yayımlandığı tarih unutulmadı
17:32 Sudan’da çatışmalar bayramda da sürdü: En az 330 ölü
17:07 Hatay’da konuşan Sancar: Hedefimiz bu ölüm iktidarını göndermek
17:06 3 kişinin bulunduğu araç Munzur'a uçtu
16:00 Yeşil Sol Parti dur durak bilmiyor
15:35 Sancar: 14 Mayıs'tan sonra bayram yaşayacağız
14:37 Şenyaşar ailesi bayramı adliye önünde karşıladı
14:19 Mezarlıklara bayram ziyareti
13:18 Sancar: İktidarı gönderip, düzeni değiştireceğiz
12:12 Amed Kent Koruma'dan Yeşil Sol Parti'ye bayram ziyareti
11:53 'Jin, jiyan, azadî' direnişinde katledilenlerin mezarına kitlesel ziyaret
10:35 Vedat Aydın’ın mezarına bayram ziyareti
10:10 Kobanê Davası mütalaası: Mahkeme seçim için üzerine düşeni yaptı
09:37 Konukçu Meclis yolunda: Kadınlar seçeneksiz değil
09:21 Yaşamını kadın mücadelesiyle geçiren Kaya: Değiştirecek gücümüz var
09:17 Delil yok ama suçlu!
09:16 Yeşil Sol Parti’nin Hatay adayı: Hedef en az 2 vekil
09:13 Yurt dışındaki seçmene çağrı: Bir oy diktatör devirir
09:12 Yeşil Sol Parti, İstanbul’da sandıkları 68 bin 500 kişiyle koruyacak
09:07 Yalçındağ: Türkiye, Avrupa Konseyi’nden atılabilir
09:05 Yeşil Sol Parti’den Manisa’da iddialı çalışma
09:03 Zorla göç ettiği memleketinde vekil olacak
09:02 Agirî'de doktor aday: İnsanlar 14 Mayıs’ı iple çekiyor
09:00 21 NİSAN 2023 GÜNDEMİ
20/04/2023
23:59 İşçileri taşıyan araçta kaza: 2 ölü, 12 yaralı
23:20 Kaçırılan Kürt iş insanı Oğuz 33 gün sonra serbest bırakıldı
22:10 Erdoğan yine doğalgaz ‘müjdesi’ verdi
21:45 Yaşam alanlarına moloz dökülmesine karşı suç duyurusu
21:08 Yeşil Sol Partililer protesto etti, Soylu hakaret
21:00 Bazarcix’ta fırtına: 1 kişi yaşamını yitirdi, 150’si yaralı
20:35 Şirinevler’de kurulan stanta yurttaşlardan yoğun ilgi
20:22 Suruç Katliamı’nın 93'üncü ayında adalet talebini haykırdılar
19:38 EŞİK milletvekili aday listelerini inceledi: Kadın oranı en yüksek parti Yeşil Sol
19:26 Dağ: Betonlaşmaya karşı Yeşil Sol Parti’de buluşuyoruz
19:02 Bazarcix'ta kriz masası kuruldu
18:56 Giyadîn’de şüpheli ölüm
18:33 İngiltere Erdoğan’ı yalanladı
18:14 HDP, MEBYA - DER ve ANYAKAY-DER'den mezarlık ziyareti
17:23 UNİCEF: 67 milyon çocuk aşısız kaldı
16:44 Yeşil Sol Parti’de seçim çalışması: Söz verdik, tek adamı göndereceğiz
16:42 Şenyaşar ailesinin Adalet Nöbeti 759’uncu gününde
16:04 Bazarcix’ta fırtına: En az 20 yaralı
15:21 HPG'den Garê açıklaması
14:56 Amedliler: Önümüzdeki bayramı Tayyip’siz geçireceğiz
14:39 SES'ten deprem raporu: Sağlık yönetimi enkaz altında kaldı
14:19 Bayram alışverişi yapamayan Wanlılar: Seçimde gereken cevabı vereceğiz
14:02 İHD raporu: 52 tutukluya işkence yapıldı, 32’sinin tahliyesi engellendi
13:44 Yeşil Sol Parti adaylarından mezarlıklara ziyaret
13:30 Thodex kurucusu Özer Türkiye'ye getirildi
13:17 Ferit Şenyaşar: Bu zulmü yapan iktidar gitmek üzere
13:10 SGP: Erdoğan kamu kaynaklarıyla 14 günde 15 açılış yaptı
12:53 Mersin Sanayi Sitesi’nde yangın: 4 kişi yaşamını yitirdi
12:51 Türkiye Amêdiye köylerini bombaladı
12:17 HDP ve Yeşil Sol Parti’den Bayram Mesajı: 14 Mayıs'ı çifte bayrama dönüştürebiliriz
11:51 İmralı’ya bayram görüşü başvurusu
11:48 Ekonomik kriz bayramın tadını kaçırdı
09:56 Yeşil Sol Parti Eşsözcüsü Akın: Erdoğan’ın arayışları Amed’te boşa çıktı
09:34 Edirne F Tipi’nde tutuklular sedyeye kelepçeleniyor
09:33 Bakanlıktan AYM’ye Abdullah Öcalan yanıtı: Elde olmayan sebepler
09:16 Gençler: Tutsaklığa son vermek için sandığa gideceğiz
09:10 Alevilerden çağrı: Yeşil Sol Parti’de birleşelim
09:09 Yeşil Sol Parti Wan adayı Sayyiğit: 7 Haziran’ın ötesinde bir hava var
09:06 Çiçek Otlu: Sivas Katliamı yaşamımda dönüm noktası oldu
09:04 İHD seçimleri takip için YSK'ye başvuracak
09:03 Üniversiteye atanan Atmaca’ya ‘örgüt’ aranıyor
09:01 Birca Belek Derneği Eşbaşkanı: Asimilasyona izin vermeyelim
09:00 Feminist aday Saki: Kadın mücadelesinin kazanımlarıyla çok şey değiştirebiliriz
09:00 Kenanoğlu: Semsûr renkleri, tarihi ve kültürüyle bizimdir
09:00 20 NİSAN 2023 GÜNDEMİ
08:44 KCK’den provokasyon uyarısı
19/04/2023
23:54 Ferit Şenyaşar: Barikatları yıka yıka geliyoruz
23:02 Oy pusulasının son şekli kesinleşti
22:50 54 nükleer karşıtı kurumdan açıklama
22:50 Botan’da kadın mitingi için hazırlıklar sürüyor
22:46 Türeli doğduğu topraklarda defnedildi
22:43 Yıldız’ı katleden polise ceza istendi
22:33 KATDER’den Wêranşar’da iftar programı
22:26 Akbelen’de iftar yemeğinde talana dikkat çekildi
22:21 Bazîd'te Yeşil Sol Parti adaylarına görkemli karşılama
22:20 Halep’te Çarşema Sor kutlamaları
22:08 Kılıçdaroğlu: Ülkeyi mezhep tartışmalarından çekip çıkaracağız
22:07 Şenyaşarların iftar sofrasına KESK’ten ziyaret
21:35 Yeşil Sol Parti, DBP ve HDP'den Pirsûs’ta iftar programı
21:10 Bloomberg: Türkiye tazminat ödemediği için petrol ihracatı durduruldu
20:57 Sancar: Halkımızı stratejik oy kullanmaya çağırıyoruz
20:42 ‘14 Mayıs’ı barış halayına çevireceğiz’
20:31 YSK aday listesini onayladı
19:21 Kadınlardan Yeşil Sol Parti’ye: AKP gitsin, kadınlar kazansın
18:15 Kanada’da 155 bin kamu görevlisi grevde
18:00 Eyn İsa’ya yönelik saldırı sürüyor
17:50 KCK’den Türeli açıklaması: KDP-MİT tarafından katledildi
17:23 Riha'da Yeşil Sol Parti stickerları söküldü
17:23 AP, orman tahribatina neden olan ürünlere yasak getirdi
17:14 Cizîr Belediye Eşbaşkanı Kutlu serbest bırakıldı
17:12 Lozan’ın 100’üncü yılında ‘Jin Jiyan Azadi’ paneli düzenlenecek
16:29 Êzîdîler Mîdyad’ta Çarşema Sor’u kutladı
16:27 Yeşil Sol Parti’nin seçim çalışmaları sürüyor
16:01 Giyadîn’de Yeşil Sol Parti adaylarına yoğun ilgi
15:55 Karadeniz Cezaevleri raporu: Tutukluların tüm hakları ihlal ediliyor
15:32 Licê’de coşkulu buluşma: Abdullah Öcalan'ı özgürleştireceğiz
14:46 Semsûr’da kadın seçim bürosu açıldı: Eşit ve özgür yaşamı kuracağız
14:26 Akdoğan’ın cenazesinin verilmemesine ailesinden tepki
14:21 Kılıçdaroğlu: IMF ile görüşmüyoruz
14:06 YSK’den bakanlara dair karar: İstifa etmelerine gerek yok
13:52 Thodex kurucusu Özer Türkiye'ye iade edilecek
13:44 Hazal Kaya’ya Musa Orhan’a hakaretten ceza istemi
12:44 İstinaf Mahkemesi Gökkan’ın 22 yıl 6 ay hapis cezasını onadı
11:30 Xarpêt’in adayları: Erkek bakış açısına karşı Yeşil Sol Parti’ye
11:21 TJA’dan kadınlara: Yeşil Sol Parti’de kenetlenelim
11:20 TJA Sözcüsü Ayşe Gökkan’a 3 yıl 9 ay hapis cezası