'Tişta ku gelekî dike gel ziman e, divê Kurdî bibe zimanê fermî’

ÊLIH - Mamosteya zimanê Kurdî Şînda Ayazgul ku piştî girtina KURDÎ-DER’ê xebatên xwe niha li ARÎ-DER’ê didomîne, wiha got: “Tişta ku gelan dike gel ziman e. Li dijî polîtîkayên pişaftinê hewceye Kurdî bibe zimanê perwerde û fermî.” 

Komeleya Lêkolînên Kurdî û Çandê ya Meretoyê di sala 2018’an de li Êlihê hate avakirin û di kongreya 3’yê Tîrmeha 2021’ê de navê komeleyê weke Komeleya Lêkolînên Ziman û Çandê ya Arî (ARÎ-DER) guherand. Xebatên perwerdeyê yên komeleyê didomin. Li komeleyê bi navên Cegerxwîn û Ehmedê Xanî du po hene û perwerdeya zaravayê Kurmancî didin 72 xwendekaran. Qursa ziman dê 3 mehan bidome û kesên mezûn dibin dê bikarin derbasî asta bilindtir bibin. Xwendekarên ku astên 1’emîn, 2’yemîn û 3’yemîn derbas dikin ku her yek ji wan 3 mehan didome, dikarin êdî mamostetiyê bikin. Li 4 atolyeyan ders tên dayin û di asta yekemîn de 25, di ya duyemîn de 17, di asta sêyemîn de 15 û di atolyeya mamostetiyê de jî 15 xwendekar hene. 
 
'LI DIJÎ PIŞAFTINÊ EM JI BO ZIMAN TÊBIKOŞIN’
 
Hevseroka Komeleyê Meral Kaptan diyar kir ku ji roja komele hatiye avkirin heta niha bi sedan xwendekar û mamoste gihandine û dê li gorî serlêdanan atolyeyên nû vekin. Meral Kaptan, got ku tevlibûna atolyeyên vedikin girîng e û ev tişt anî ziman: “Ji bo di her qada jiyanê de Kurdî pêş bikeve, axaftina bi Kurdî girîng e. Beriya niha ji ber qedexeyan gel bi veşarî diaxivî. Lê bi têkoşîna ziman re êdî hemû dinyayê hay ji Kurdî bû. Kurdî, zimanekî dewlemend e. Her zaravayê wê di nav xwe de dewlemendiyeke cuda dihewîne. Divê em bi vê zanebûnê bi zimanê xwe biaxivin û pêş bixin. Li dijî polîtîkayên pişaftinê divê li her qadê em ji bo ziman têbikoşin. Divê Kurdî bibe zimanê fermî û yê perwerdeyê. Divê perwerde di temenê zaroktiyê de bê dayin. Ne tenê li malê, divê li her derê were axaftin. Ji bo pêşketina ziman û pêşîlêgirtina tunebûnê, divê em bi Kurdî bixwînin û biaxivin. Bi taybet jî divê em li dijî oto-asîmîlasyonê bisekinin.” 
 
PERWERDE BÛ, NIHA MAMOSTE YE
 
Ji mamosteyên komeleyê Şînda Ayazgul jî di KURDÎ-DER’ê de perwerde bûbû ku piştî hewldana derbeyê ya 15’ê Tîrmeha 2016’an bi KHK’ê hatibû girtin. Tevî girtina KURDÎ-DER'ê jî Şînda Ayazgul dev ji têkoşîna zimanê dayikê berneda. Bi vekirina ARÎ-DER’ê re Şînda Ayazgul dest bi mamostetiya Kurdî kir. Şînda Ayazgul ku li komeleyê perwerdeyê dide 15 xwendekaran, hem li malê hem jî li sûkê, kargehê û saziyên dewletê bi Kurdî diaxive. Şînda Ayazgul, diyar kir ku ji bo zimanê dayikê bijî, divê were axaftin, bê nivîsandin û perwerde were dayin. 
 
DAXWAZA PERWERDE Û ZIMANÊ FERMÎ
 
Şînda Ayazgul, destnîşan kir ku Kurdî di tevahiya dîrokê de rastî pişaftinê hatiye û ev tişt anî ziman: “KURDÎ-DER ji bo pêşxistina Kurdî gelek girîng bû lê hate girtin. Lê paşvegav neavêt û komeleyeke nû ava kir. Dema ziman di nava civakê de hebe, hebûna xwe diparêze. Ji bo di nava zimanên zindî de be, divê li her qadê em têbikoşin. Ji ber ku tişta gelekî dike gel, ziman e. Ji bo pêşketina zimanekî divê siyasetmedar berpirsyartiyê li xwe bigirin. Li dijî polîtîkayên pişaftinê divê bibe zimanê perwerdeyê û zimanê fermî. Divê perwerde di temenekî biçûk de dest pê bike. Ev yek bandoreke erênî li zarokan dike û pêşiya pêşketina ziman vedike. Lewma şert e ku bibe zimanê perwerdeyê. Divê girîngiyê bidin têkoşîneke bi pêşengtiya jinan. Ev ji bo pêşketina ziman girîng e.” 
 
MA / Fethî Balaman
 

Sernavên din

27/02/2025
09:09 Wekî delîl nehatibûn qebûlkirin: Dîmenên îşkenceyê derketin holê
09:05 Şandeya DEM Partiyê ber bi Îmraliyê ve bi rê ket
09:05 Jin wê ji bo mafên xwe û jiyana xwe li qadan bên cem hev
09:02 Şaredariya Sûrê wê navenda derûnî û şêwirmendiya hiqûqî ya jinan veke
09:01 Li Şirnexê şerê taybet: Polîtîkaya bêcezatiyê îstismarê zêde dike
09:00 ROJEVA 27’Ê SIBATA 2025’AN
08:18 Şaredarê Beykozê Koseler hate binçavkirin
26/02/2025
21:48 Çalakiya Cenevreyê di meha 50'emîn de ye: Aştî bi azadiya Ocalan pêkan e
21:41 Heyeta Îmraliyê wê banga Abdullah Ocalan ragihîne
21:15 Dê daxuyaniya Îmraliyê li Amed û Wanê di ekranên mezin de bê dayîn
20:29 Dîrok û cihê daxuyaniya ku dê Heyeta Îmraliyê bide guherî
16:58 Dê hevdîtina dîrokî ya li Îmraliyê kengî bê kirin û kî dê tev li bibin?
16:28 Hevserokên Giştî yên DEM Partiyê jî dê di Şandeya Îmraliyê de cih bigirin
16:17 Şandeya Îmraliyê dê di 28’ê Sibatê de daxuyaniyê bide
16:13 Mijarên tên mereqkirin dê piştî hevdîtina 3’yemîn a li Îmraliyê zelal bibin
16:06 Şandeya Îmraliyê sibe diçe Îmraliyê: Ahmet Turk jî di şandeyê de ye
15:51 Ji ber bombebaranê wêraniyeke mezin li Zirganê çêbû
15:44 Rojnamegeran li dijî tundiya polîsan serî li baroyê dan
15:26 Li Akdenîzê nobeta li dijî qeyûm: Daxwaza me aştî ye
15:17 Aktaş, Yavuzel û Yeşîl hatin bibîranîn
13:58 Balafira artêşa Sudanê ket: Herî kêm 46 kes mirin
13:57 Ji Zeyneb Celaliyan name: Divê gelên Rojhilat û Îranê li dijî darvekirinan dengê xwe derxînin
13:37 Li Egeyê starta 8’ê Adarê: Em ê li dijî polîtîkayên tundî û şer li qadan bin
13:17 Danişîna doza rojnameger Kaya hate taloqkirin
13:10 Gulistan Kiliç Koçyîgît: Tayînkirina qeyûman nîqaşên ji bo çareseriyê jehrî dikin
13:07 Meclisa Jinan a Sûriyeyê: Em careke din zilmê qebûl nekin
13:06 Derdora Bendava Tişrînê hate bombebarankirin
11:58 Salek û 6 meh cezayê hefsê dan rojnameger Mahmût Altintaş
11:12 DEM Partiyê ji bo Îmraliyê serlêdan kir
11:03 DEM Partî: Ji bo Ahmet Turk serlêdan hate kirin
10:50 Li Stenbolê bi ser gelek malan de hate girtin
10:49 Sevîm Bellî dê sibe bê definkirin
10:48 Rojnameger Oznûr Deger sewqî girtîgeheke cuda kirin
10:47 Cemîle Turhalli: Perwerdeya bi zimanê dayikê dê ji bo çareseriyê sûdewer be
10:10 'AKP pratîkên derbeya 1980'yî pêk tîne'
10:10 Leşkerên payebilind ên ji 'çeteya fihûşê' tên darizandin hê jî li ser kar in
10:07 Bersiv da Wezîrê Dadê: Ma tecrîd di mewzûatê de heye?
09:39 Salih Muslim: Gotin û kirinên rêveberiya Şamê ji hev dûr in
09:04 Şaredariya AKP'î rêyên xerabe çênake û pirsgirêka bêhna nexweş çareser nake
09:02 Qeyûm îhaleyên av û qenalîzasyonê betal kir
09:00 ROJEVA 26’Ê SIBATA 2025’AN
25/02/2025
16:17 Li Êlihê starta 8’ê Adarê hate dayin
15:40 ‘Kongreya Diyaloga Niştimanî’ bi rexne û boykotê dest pê kir
15:08 Li Liceyê esnafekî tacîza zayendî li herî kêm 8 zarokan kir
14:26 Bakirhan: Divê formuleke li gorî cidiyeta bangê bê dîtin
14:10 Li Wanê meşa ‘Jin bi têkoşîna azadiyê aştiyê birêxistin dikin’ hat lidarxistin
12:44 Bakirhan: Em di qonaxa destpêkeke nû de ne
11:57 Parêzeran ji bo hevdîtina bi Abdullah Ocalan re serlêdan kirin
11:47 HSD: Êrişên dagirkeriyê hatin têkbirin
11:08 Meclisa Jinan a DBP’ê dê li 11 bajaran atolyeyan li dar bixe
10:21 Birayê xwe vegot: Emrê Mehmet Yavuzel biçûk bû lê dilê wî mezin bû
10:19 Biryara dadgehê ya bêcezahiştina polîsan: Wê di dema pêş de bitirse sûc bike!
10:06 Nesrîn Nas: Divê muxalefet li dijî êrişên desthilatê bibe yek
09:57 Der heqê Şaredariya Beykozê de lêpirsîn hate destpêkirin
09:49 Li Şirnexê têketina 11 herêman hate qedexekirin
09:30 Meteorolojiyê ji bo bajarên Bakur hişyarî kir
09:23 'Gotin û kirinên îktîdarê hev nagirin’
09:03 Berwarî: Divê ne li ser berdana çekan, li ser bêdengkirina çekan bê axaftin
09:03 Serokê SUDEF'ê Turker: Suryanan tim qîmet dane gotinên Ocalan
09:02 Li Şirnexê şerê taybet: Destavêtin zarokan, daxilî nava fihûşê kirin
09:00 ROJEVA 25’Ê SIBATA 2025’AN
24/02/2025
16:50 Li 3 navçeyên Wanê qeyûm hat protestokirin: Em ê dizan bişînin
16:07 Ji jinên Botanî û Amedî çalakiyên 8’ê Adarê
15:15 Operasyona li dijî HDK’ê li gelek bajaran hate protestokirin
15:07 Tehliyeya Yilmaz bêyî lijne bicive cara 7’emîn hate taloqkirin
14:51 Li Serhedê starta 8’ê Adarê: Dê jin aştiya birûmet bînin
14:48 Li Qaxizmanê li dijî qeyûm meş hat lidarxistin
14:13 Der heqê rojnameger Kanbal de lêpirsîn hate destpêkirin
14:03 Baroya Qersê bertek nîşanî tayînkirina qeyûm da
13:56 Hevşaredarên Qaxizmanê: Dê têkoşîna me li her qadê bidome
13:42 Rojnameger Cengîz Altun li ser gora xwe hat bibîranîn
13:30 Senem Eriş a DEM Partiyî hate berdan
11:58 Hinceta girtina HDK'iyan: Sosyalîst anîne gel hev
11:31 Gulistan Kiliç Koçyîgît: Şandeya me dê di nava çend rojan de biçe Îmraliyê
11:18 HSD'ê bîlançoya êrişan a 24 saetên dawî eşkere kir
11:00 Nivîskar Sevîm Bellî wefat kir
10:40 Tehliyeya girtiyê nexweş Akay cara çaremîn hate taloqkirin
09:49 CHP’ê bertek nîşanî tayînkirina qeyûm a li Qaxizmanê da
09:47 Di 11 mehan de li 12 şaredariyan qeyûm hatin tayînkirin
09:29 DEM Partî: Ên ji îradeya gel ditirsin dîsa di dewrê de ne
09:04 Xwebûn bi manşeta ‘Plana têkçûnê têk çû’ derket
09:00 Ji çeteya fihûşê dewlet derket: Çeteya ji 26 kesan
09:00 ROJEVA 24’Ê SIBATA 2025’AN
07:35 Li Şaredariya Qaxizmanê qeyûm hate tayînkirin
23/02/2025
17:54 Li Mêrdîn, Îzmîr û Antalyayê çalakiyên ziman hatin lidarxistin
16:55 Gundê Bêlaveyê hate bombebarankirin
16:52 Li Amedê çalakiyên 8’ê Adarê
16:43 Talabanî: Ji bo pêvajoya aştiyê hewcehî bi muzakereyan heye
15:41 'Heke Ocalan azad nebe em nikarin qala pêvajoyekê bikin’
14:55 Boksorê Kurd Agît Kabayel bû şampiyonê cîhanê
14:45 Serokê Baroya Stenbolê: Em tenê serdestiya hiqûqê nas dikin
14:01 Êrişa ser HDK’ê li Wan û Şirnexê hate protestokirin
13:42 HSD: Êrişên dewleta tirk û çeteyên wê hatin şikandin
12:55 ÎSÎG: Di 11 salan de 2 hezar û 664 ciwanên karker jiyana xwe ji dest dan
12:51 Bakirhan: Bi banga dîrokî ya Ocalan re dê nexşerê diyar bibe
10:56 Li Derayê goreke komî hate dîtin
10:28 Li Peruyê navenda kargehan tebiqî: 8 kes mirin, 80 jî birîndar bûn
10:19 Berdana zêdetirî 600 filistîniyan hate taloqkirin
10:02 Ji Meteorolojiyê hişyariya berfê û aşûtan
09:48 ‘Divê saziyên navneteweyî li dijî qetilkirina rojnamegeran bêdeng nemînin’